Türkçe     English  
::: Haberler ve Makaleler
Untitled Document

Bir internet sitesi yapmıyorsanız dahi, koleksiyonunuzdaki paraların kaliteli fotoğraflarını çekmek neredeyse bir zorunluluktur. Koleksiyonunuz büyüdükçe, paralarınızın envanterini yapmak önem kazanmaya başlar. İyi kalitede fotoğraflar çekmek en başta gözünüzü korkutabilir. En önemli etkenin fotoğraf makinesi olduğunu düşünebilirsiniz. Oysa iyi para fotoğrafı çekmenin anahtarı aydınlatmadır. Çok uzun bir süredir aşağıda yer alan sistemle sikke fotoğrafları çekiyor ve hep "daha iyi nasıl fotoğraf çekebilirim" sorusunu soruyordum.

fuji e550, numismatic photography, altaycoins.com
Fujifilm E550 kamera, halojen lamba (80 watt).

Elimde Nikon D40 ve Nikon D70s iki DSLR fotoğraf makinesi olduğu için onları kullanarak fotoğrafları çekmek istiyor ama iyi bir macro lens alacak kadar da para harcamak istemiyordum. Örneğin Nikon 105mm f/2.8 VR G harika olabilirdi ancak 2017 Ekim ayı itibariyle fiyatı 900$ civarlarında. Geçtiğimiz sene evde bir karanlık oda kurmuş ve fotoğraf basmak için kullanılan agrandizör için aşağıda bulunan lensi almıştım (lensin ikinci el piyasası 25-40$ arasında değişiyor). Kendisinden beklemediğim bir keskinliğe sahipti. Elimdeki şeyleri nasıl bir araya getirebilir diye düşünürken bu lensin çok iyi bir seçenek olabileceğini farkettim.

schneider componon-s, numismatic photography, altaycoins.com
Schneider Kreuznach Componon-S 80 mm f/5.6

Lens, sabit bir odak uzaklığına sahip olduğu için direk fotoğraf makinesi üzerine takarak kullanamıyorsunuz ne yazık ki. Bu yüzden uzatma tüplerine (extension tubes) ya da "farklı lensler de kullanabilirim, bana sabit bir uzaklık veren bir aparattan daha pratik bir şey lazım" derseniz bellow denen körüklere ihtiyacınız olacak. Ben tek bir lensle yetinmeyeceğimi bildiğim için aşağıdakine benzer bir körük sistemi aldım (Türkiye'den ikinci el yaklaşık 250 TL). Aldığım körük sisteminin iki ucu da M42 tıpı adaptöre sahipti. Bu yüzden lensi körüğe bağlamak için M39/M42 dönüştücü (3$ civarı) ve körüğü fotoğraf makinesine bağlamak için de M42/F-bayönet (4$ civarı) dönüştürücü kullandım.

bellow, numismatic photography, altaycoins.com
Nikon PB-6 körük sistemi.

En başta söylediğim gibi buraya kadar olan ayrıntılar küçük ayrıntılardı. Bu ekipmanlar yerine daha düşük bütçeli bir makine da kullanabilirsiniz. Sanıldığının aksine fotoğraf makinesinin kaç mega pixel olduğu, yalnızca büyük baskılar alacaksanız önem kazanmaya başlar. Ha tabi bir de çok büyük boyutlarda detay incelemeyi seviyorsanız. Ama internet sitenize ya da envanterinize fotoğraf koymak için en çok 6 MP lik bir makine yeterli olacaktır. Ki burada kullandığım hem D40 hem de D70s 6 MP'lik sensörlere sahip ve çok tatmin edici sonuçlar aldım.

Kuracağım sistemin odanın bir köşesinde sürekli sabit durmasını istediğim için, oldukça derli toplu, kullanılmadığında çok dikkat çekmeyen bir şey yapmaya çalışıyordum. Hem bu yüzden hem de elimde var olan aydınlatmalardan çok da memnun olmadığım için evinizin herşeyi IKEA'ya başvurdum. JANSJO adında tam işime yarayacak bir lamba buldum. Dediğim gibi aydınlatma en önemlisi. Paranın dengeli bir şekilde her yerden eşit ışıklandırılması gerekiyor. Tek aydınlatma yalnızca paraya 90 derece acıyla tepeden kullacaksanız ise yarayabilir ancak onda da para üzerindeki rölyeflerde gölge yaratamayacağınız için son derece sığ bir resim elde edersiniz. Para üzerinde güzel bir konrast elde etmek için, karşılıklı konuşlandırılmış iki aydınlatmaya ihtiyacınız olacak. Ben de iki lambayla eve döndüm. İKEA'nın bu lambası 1 adet led içeriyor. Önündeki büyüteç cam sayesinde güçlü bir ışık elde ediliyor. Bu ışık çok sert olduğu için para üzerinde çok ışık alan noktalarda patlama meydana getirecek ve paranın o bölgesindeki yazı ya da detaylar kaybolacaktır. Bu yüzden satılan küçük beyaz balon tarzı şeyler olsa da ben evde bulunan yağlı kağıtlardan birer küçük parça kesip lambaların üzerine sabitleyerek ışığın sertliğinden kurtulmayı tercih ettim.

ikea jansjo, numismatic photography, altaycoins.com
IKEA JANSJO spot lamba.

Para fotoğraflarını daha iyi çekebileceğimi düşündüğüm sistemin son hali şöyle:

numismatic photography, altaycoins.com
Nümizmatik fotoğraf sistemim :)

Unutmadan, körük sisteminin bir yere sabitlenmiş olması oldukça önemli. Deklanşöre basarken dahi yaratacağınız titreşimler fotoğrafların bulanık çıkmasına neden olmakta. Bu yüzden en ideal çözümler stereo mikroskop ayakları kullanmak. Ancak yine işin kolayına kaçarak ben raf kenarına sabitlemeyi tercih ettim. Dediğim gibi, çok iyi sabitlenmiş bir sistemde bile deklanşöre basarken hatta makinenin içinde yer alan ayna sisteminin hareketi ile oluşan titreşimler fotoğraf kalitesini etkileyecektir. DSLR makinelerde ayna sistemi titreşimini engelleyemeyeceğiniz için insan faktörünü ortadan kaldırarak zaman ayarlı çekim ya da uzaktan kumanda ile çekim seçeneklerini değerlendirebilirisiniz.

numismatic photography, altaycoins.com
Üstteki fotoğraf eski düzenekle çekilmiş, alttaki ise yeni düzenekle çekilmiş fotoğraflar.

Körüklü sistemin bir faydası da farklı lensler kullanmaya imkan tanıması. 80 mm lens ile paraların genel fotoğrafını çekerken Schneider Componon-S 50 mm f2.0 lens ile de detay fotoğrafları çekme imkanı oluyor. Aşağıdaki resimde en sağda yer alan USB mikroskopla elde edilen görüntü ile oldukça yakın kalitede görüntü elde edilebiliyor. İlk deneme için hiç fena değil.

numismatic photography, altaycoins.com
Yeni sistemle detay fotoğrafı çekimi.

Peki fotoğraf çekerken ki detaylar ve dikkat edilmesi gereken diğer şeyler neler? İSO, enstantane, diyafram ayarlarını nasıl yapıyorum? Benim için en önemlisi hiç bir ayarı otomatik modda kullanmamak. Teknoloji her şeyi kolaylaştırıyor ama bir şey ne kadar kolaysa sonuç o kadar "ortalama" oluyor. Fotoğraf makinesine böyle bir sistemi bağlayınca zaten bir çok ayarı kendiniz yapmanız gerekiyor (örneğin enstantane ve diyafram ayarını otomatik yapılamıyor böyle bir düzenekte).

Ben fotoğrafları herhangi bir manipülasyon yapmadan (N-normal modda) ve RAW çekmeyi tercih ediyorum. RAW ileJPEG arasındaki fark nedir diye sorabilirsiniz. Fotoğrafı katman katman düşünün. Her renk için ayrı bir tabaka ve her ışık ayarı için ayrı bir tabaka RAW'da ayrı ayrı durur ve bilgisayarda işlerken her bir ayara bir başkasına dokunmadan müdahale etmenizi sağlar. JPEG'de ise tüm bu katmanlar üst üste binmiş ayrılmaz bir parça haline gelmiştir. Çekim sonrası basit ayarlar için dahi olsa müdahale kaçınılmaz olduğu için RAW çekimler büyük avantaj sağlıyor.

d40 menu, numismatic photography, altaycoins.com
Nikon D40 üzerinde kullandığım temel ayarlar.

Beyaz ayarını ise otomatik ya da var olan ayarlara göre yapmaktansa kendi kullandığım ışığın sıcaklığına en uygun olan ayarı bulmak için kendim belirlemeyi tercih ediyorum. sikkenin fotoğrafını çekeceğiniz beyaz zeminin, ışık ayarını yaptıktan yani aydınlatmaların acısını ve uzaklığını ayarladıktan sonra boş olarak bir fotoğrafını çekin. Bu fotoğrafı beyaz ayarı menüsünde yer alan PRE seçeneğinde kullanabilirsiniz. Sonuçtan memnun kalmazsanız yine sonradan düzenleme yapmanız mümkün.

ISO ayarı ise analog film teknolojisindeki film hızına (200 ASA, 800 ASA vb) karşılık gelmekte. Yani sensorun algılayabileceği ışık miktarını belirliyor. ISO değeri ne kadar yüksekse, düşük ışıkta fotoğraf elde edebilme imkanınız artıyor. Ancak bunun bir götürüsü de var tabi. ISO değeri yükseldikçe resim kalitesinden ödün veriliyor ve daha grenli resimler ortaya çıkıyor (aşağıdaki örneğe bakabilirsiniz). Yüksek kalitede fotoğraf elde etmek için ISO değeri mümkün olduğunda küçük değerlerde (D40 örneği için ISO 200) tutulmasında fayda var. Son seçenekteki gürültü (noise) azaltma seçeneğini de kapalı tutuyorum tabi ki.

ISO settings, numismatic photography, altaycoins.com
Farklı ISO değerlerindeki fotoğraf kalitesi. ISO değeri arttıkça gren miktarı artmakta.

Fotoğraf makinesi üzerindeki bu ayarları yapmayı tamamladıktan sonra en temel iki ayarı yapmamız gerekiyor: diyafram ve enstantane. Diyafram, sensore giden ışık miktarını, lensin içerisinde bulunan ve açılan kapanan yapraklar sayesinde geçen ışık miktarını belirleyen bir sistem. Lens üzerine baktığınızda f/ 5.6-8-11-16-22 gibi rakamlar göreceksiniz. F-değeri yani diyafram küçüldükçe lensin içindeki yaprak genişliği artar ve böylelikle daha çok ışık sensore gider. Ancak en küçük f-değeri her zaman en iyisi değildir. Diyafram küçüldükçe alan genişliği azalır. Özellikle antik sikkeler gibi yüksek rölyefli sikkeler fotoğraflanacaksa, tüm sikkenin net olarak fotoğraflanması için daha yüksek diyaframlara çıkılması gerekir. Ben f/8.0 değerini kendi sistemimde ideal olarak buluyorum. Siz de deneme yanılma ile hangi diyafram değerinin sizin için en uygun olduğunu bulabilirsiniz.

Enstantane değeri ise sensor önünde bulunan perdenin ne kadar hızlı açılıp kapanacağını yani pozlama süresini belirler. Örneğin 1/125 enstantane değeri, perdenin saniyenin 125'te biri bir sürede açılıp kapanacağını belirtir. Yani 1/x değerindeki x ne kadar büyük olursa, perdenin açılıp kapanma hızı o kadar artar (ya da sensorun ışık aldığı süre o kadar azalır). Farklı enstantene değerleriyle f/8.0'de çekilen aşağıdaki fotoğrafa bakarak en uygun değerin 1/80 ile 1/160 arasında olduğunu ve en iyi fotoğrafın da 1/125 değeriyle elde edildiğini söyleyebiliriz. Düzgün pozlanmış bir fotoğrafta para üzerindeki tüm detaylar net bir biçimde belli olmalıdır.

shutter speed, numismatic photography, altaycoins.com
Sabit diyafram ve farklı enstantane değerleri ile düzgün pozlamanın bulunması.

Doğru ayarlar, enstantane ve diyafram ile fotoğrafı çektikten sonra fotoğrafı bilgisayarda düzenlemeye başlayabiliriz. Adobe Photoshop CC 2016 fotoğraf işleme konusunda üst düzey bir program olsa da ücretsiz alternatifleri (picasa, gimp vb) programlarla da fotoğraf işlemek mümkün. RAW formatında çekilen .nef uzantılı fotoğrafları açtığınızda çıkan ana ekranda aşağıdaki gibi, kontrast, beyaz ve siyah aydınlığı, keskinlik gibi temel düzenlemeler yaparak, fotoğrafı olabildiğince çekildiği gibi bırakmaya çalışmak en doğrusu. Yapılan ayarlamalardan memnunsanız, tüm ayarları kaydederek, bir sonraki çekiminizde otomatik olarak bu ayarları uygulayabilirsiniz. Böylelikle her çekilen sikke fotoğrafı birbiri ile uyum içinde olacaktır. Tabi ki gümüş sikkeler ile bronz sikkelerin düzenlenmesi sırasında temel farklar olacaktır. Bu yüzden bu ayarları gümüş, bronz, bakır, altın sikkeler için ayrı ayrı yaparak kaydedebilirsiniz.

photoshop, numismatic photography, altaycoins.com
RAW fotoğraf işlemesi sırasında Adobe Photoshop CC 2016'daki ayarlar.

Son olarak sikkeyi arka plandan ayırarak on ve arka yüzü yanyana olacak şekilde yerleştiriyoruz. Kaydetme sırasında herhangi bir sıkıştırma uygulamamak gerekiyor. Sıkıştırma oranı arttıkça kalitenin düştünügü göreceksiniz. En yüksek kalitede ve jpeg olarak kaydederek sikke fotoğrafını kullanılır hale getiriyoruz.

Ziyaretçi Defteri  |  Haber Bülteni  |  İletişim