Türkçe     English  
::: Haberler ve Makaleler

Hepimiz koleksiyonlarımız için büyük bir zaman ve para harcıyoruz. Hal böyle olunca, koleksiyonlarımızın bakım ve saklama koşullarına biraz daha fazla önem vermek kaçınılmaz oluyor. Koleksiyon bakımı konusunda başlıca dikkat edilmesi gereken 10 altın kural! 

1. Kendinize bir para çalışma alanı yaratın.

Koleksiyonunuzdaki paraları incelerken, incelediğiniz para düşük değere sahip olsa dahi bazı hassas önemler almakta fayda vardır. Yere düşerek oluşabilecek çizikler ya da darplar isteyeceğiniz son şeylerden birisidir. Bu yüzden paralarınızı etüt edebileceğiniz yüzeyi yumuşak kumaş ya da maddelerle kaplı temiz ve düzenli bir "çalışma alanı" yaratabilir ve böylelikle en kötü durumda bile zararı en aza indirebilirsiniz.


2. Dikkatli tutun

Yakın zamanda aldığınız paraları çıkartıp, parlaklık ve parıltılarının baştan çıkarıcılığı ile zaman geçirmek açıkçası pek de iyi bir fikir olmayabilir. Ellerinizdeki doğal yağlar, kirler paralarınıza kalıcı hasarlar verebilir. Bu nedenle bir çok koleksiyoncu paralarına dokunurken temiz pamuk eldivenler kullanır. Ancak, elleriniz her ne kadar temiz olursa olsun (eldiven dahi takıyor olsanız), madeni paralar yalnızca kenarlarından ve mümkün olduğunca kısa süreli elde tutulmalıdır. 

3. Çevrenizi kontrol edin

Eğer orta ve yüksek düzeyde koleksiyon yapıyorsanız, kullandığınız malzemelerin paralarınızı darp ve çiziklerden korumasının yanında ortamın sıcaklığı ve nem oranındaki dalgalanmalarından da koruması önem kazanmaya başlar. PVC karton kapamalar veya diğer plastik kapamalar, çil ve çilüstü düzeyde derecelendirilen paraların uzun süreli saklanması için uygun değildir. Bu tür malzemeler zamanla bozunmaya uğramaktadır. Kağıttaki asit gibi, PVC içerisinde yer alan asitler de paralarınıza zarar verir. Bu zararlar bir zamanlar parlak olan yüzeylerin göze hoş görünmeyen yeşil bir tabakayla kaplanması şeklinde görülebilir. Mylar (dayanıklı bir tip polyester film), asetat ya da uzun süreli saklama için özel üretilmiş ürünler kullanabilirsiniz. Ancak bu sert kapsüllere paralarınızı yerleştirir ya da çıkartırken de çizilmemelerine özen göstermeniz gerekecektir.

4. Temizlemeden önce bir daha düşünün

Koleksiyona yeni başlayan koleksiyoncuların sıklıkla sorduğu sorulardan birisi de
 "paralarımı nasıl temizlemeliyim?"dir. Buna verilecek en güzel cevap: temizlemeyerektir. Bütün metaller havayla temas ettiğinde doğal olarak oksitlenirler. Madeni paralarda görülen bu renk kaybı tonlanma ya da antikalarda olduğu gibi "patina" olarak tabir edilir ve estetik bir çekicilik katmasının yanında orjinalliğinin de bir göstergesidir. Temizleme için satılan kimyasal malzemeler son derece iyi bir iş çıkartmalarına rağmen, temizlenen paralar sahip oldukları değerlerini kaybederler (aynı zamanda görsel çekicilikleri de kaybolur). 


5. Uzun vadeli düşünün

Çil ya da çilüstü dereceli para koleksiyonu yapıyorsanız, dünya sizin düşmanınızdır! Koleksiyonunuzu sakladığınız ortamın kuru ve ısı farkının çok olmadığından emin olmanız gereklidir. Çatı ya da bodrum katları gibi yerler nemli ve sıcaklık farklarının çok olmasından dolayı tercih edilmemelidir. Yeni bir ayakkabı ya da elektronik eşya aldığınızda içlerinden çıkan silika jeller nemi tutmada oldukça etkilidir. Kimyacı olmanın avantajı olarak da CaCl2 (kalsiyum II klorür) tuzunu önerebilirim. Küçük miktarlarda bez poşetlere koyarak yada bir kutu içerisine yerleştirerek kullanabilirsiniz. Yüksek değerli paralar için sert kapsül kapamalar en iyi çözümdür ancak daha da değerli paralar için ultrasound'la kapatılmış slablar kullanabilirsiniz. Eğer paralarınız bu tür bir kapama içerisinde ise en iyisi onları oradan hiç çıkartmamaktır. Öyle olsa bile, hiç bir saklama yöntemi mükemmel değildir. Bu yüzden düzenli olarak hasar belirtilerini kontrol edin. 

6. Doğru araçları kullanın

Doğru araç gereçlere sahip olmak her işte önemlidir. Madeni para koleksiyonunda özellikle yararlı olan iki araç iyi bir büyüteç ve güçlü bir lambadır. 5 ya da 8 kat büyütme gücüne sahip bir büyüteç, kaba kuvvete başvurmadan ince detayları görmenizi sağlayacaktır. İyi aydınlatılmış bir alan (ya da LED-lambalı bütüyeçlerle) sayesinde paralarınızın üzerine eğilmeden ve üzerlerine doğru nefes alıp vermeden etüt etmenize olanak sağlar. Nefesinizden gelen nemli hava bakır, gümüş ve proof paralar üzerinde hasara neden olur. 

7. Koleksiyonunuzu sigortalatın

Bir çok koleksiyoncu gibi siz de koleksiyonunuzun ev sigortanıza dahil olduğunu düşünüyor olabilirsiniz. Öyle olmayabilir. Tam olarak nelerin sigortanıza dahil olup olmadığını öğrenin ve her zaman alımlarınızın güncel bir listesini hazırda bulundurun. Koleksiyonunuz binlerce parçaya ulaştığında kataloglama gerçekten acı verici olabilir. Ancak hırsızlık durumunda verdiğiniz emeğe değecektir. Bu mümkün değilse koleksiyonunuzu fotoğraflamak yada videoya almak da bir çözüm olabilir. Koleksiyon listenizin güncel ve koleksiyonunuzun güvenli bir yerde bulunduğundan emin olun.

8. Öngörülü davranın

Her zaman gerekli önlemleri alın. Eğer koleksiyonunuzla birlikte seyahat ediyorsanız, dayanıklı ve kilitlenebilir bir çanta en gerekli şeylerden biridir. Eğer evinizi bir süreliğine boş bırakacaksanız, endişe duyabileceğiniz şeyleri paketleyip kutulayın. Suya dayanıklı polyetilen torbalar hırsızlığı önlemez ancak değerli koleksiyonunuzu beklenmedik bir su basmasından koruyabilir. Bir banka kasası ya da yangına dayanıklı duvar ya da yere monte edilebilir bir kasaya yatırım yapmak da akıllıca olacaktır.

9. Her zaman "arşiv kalitesi" kullanın

Uygun bir koleksiyon saklama ortamı yaratmak gün geçtikçe ürünlerin çeşitliliğinin de artmasıyla zorlaşmaktadır. Karton kapamalar, tüpler, klasörler, kutular, albümler... Hangi ürünü tercih edeceğiniz, nasıl bir koleksiyona sahip olduğunuza göre değişiklik gösterecektir. Tedavül etmiş paralar için kağıt zarflar, karton kutular ve tüpler kısa süreli saklama için uygundur. Mylar pencereye sahip karton kapamalar düşük bütçeli ve ideal bir ortam sağlamaktadır. Ancak işin sırrı her zaman arşiv kalitesinde asit içermeyen (acid free) karton kapama ve kağıtlardır.



10. Ufkunuzu genişletin

Bir koleksiyoncunun sahip olması gereken (hatta belki de koleksiyonuna koyduğu paralardan bile önce sahip olması gereken) şey bilgidir! Koleksiyonculuğun belirli bir kuralı yoktur ancak herkes koleksiyonlarının uzun-vadeli saklanması konusunda endişe duyar. Hobinizle ilgili artı ve eksiler konusunda yeterince bilgiye sahip olduğunuzu düşünebilirsiniz, ancak her zaman öğrenilecek bir şey vardır. Bir çok koleksiyoncunun kendi taktiği vardır, fırsatları kaçırmayın. İyi referans kitaplarına yatırım yapın ve diğer koleksiyoncularla tanışıp tavsiyelerini dinleyin. Neler öğrenebileceğinizi hiç bir zaman bilemezsiniz. 


Ziyaretçi Defteri  |  Haber Bülteni  |  İletişim